by Pasaż Róży to projekt artystyczny obejmujący podwórze kamienicy przy ulicy Piotrkowskiej 3 w Łodzi, zrealizowany w ramach Festiwalu Łódź Czterech Kultur w 2014 roku. To miejsce, które musisz zobaczyć, jeśli szukasz naprawdę niezwykłych atrakcji w Łodzi. Gdy wchodzisz do tego pozornie zwykłego podwórka, czeka Cię prawdziwa niespodzianka – tysiące luster zamienią Twoje postrzeganie przestrzeni w magiczne doświadczenie.
Dowiedz się o:
Dlaczego Pasaż Róży porusza tak głęboko?
Ten projekt ma bardzo osobistą historię – nawiązuje do choroby nowotworowej córki artystki, u której w wieku niemowlęcym lekarze zdiagnozowali nowotwór obu gałek ocznych. „Pasaż Róży obrazuje drogę, jaką przeszła moja córka, Rosa, od niewidzenia do widzenia” – wyjaśnia sama Joanna Rajkowska.
Gdy stoisz wśród lustrzanych ścian, widzisz fragmenty rzeczywistości odbite w tysiącach kawałków. To Ty musisz podjąć wysiłek złożenia tych fragmentów na nowo, co symbolizuje sposób, w jaki Róża musiała na nowo uczyć się widzenia po chemioterapii. Ta historia ma szczęśliwe zakończenie – leczenie przyniosło efekt, a Róża odzyskała wzrok.
Co zobaczysz w lustrach Pasażu Róży?
Prace nad pasażem rozpoczęły się w 2013 roku, a 800m² ścian dużego podwórka zostało skrupulatnie pokrytych małymi kawałkami nieregularnie pociętych lub połamanych luster. Znajdziesz tu prostokąty, kwadraty, trójkąty, romby i wszelkie inne nieregularne kształty luster o różnych rozmiarach.
Fascynujące jest to, jak odbijająca światło mozaika ożywia otoczenie. Największe wrażenie robią w słoneczny dzień, kiedy odbijają promienie, dodatkowo rozświetlając podwórko. Każdy ruch, każda zmiana światła tworzy nowy obraz – rano widzisz jedno, po południu drugie, a wieczorem zupełnie trzecie.
Jak przeżyć Pasaż Róży na maksimum?
Pasaż Róży jest otwarty codziennie w godzinach 8:00 – 22:00, a zwiedzanie jest bezpłatne. Istotne było, aby lustra pokryły wszelkie detale architektoniczne, takie jak glify, oddrzwia, ościeża, gzymsy, uskoki i nisze – dzięki temu przestrzeń stała się „architektonicznym kalejdoskopem”.
Praktyczna rada: nie śpiesz się i pozwól sobie na kilka minut obserwacji. Fakt, że przesunięcie się o milimetr generuje zupełnie inne odbicie w lustrzanej mozaice, sprawia, że oczywistym staje się fakt naszej zależności od możliwości oka i punktu odniesienia.
Pasaż Róży jako połączenie ulic w centrum Łodzi
Lokalizacja projektu nie jest przypadkowa – Pasaż Róży ma być przejściem na tyłach kamienicy, umożliwiającym turystom wygodne przemieszczanie się z ulicy Piotrkowskiej do ulicy Zachodniej. W 2021 roku podwórko zostało poddane rewitalizacji, dzięki której powiększono przestrzeń o 700 m², na której ułożono płyty z granitu.
To jedna z najbardziej poruszających atrakcji w Łodzi, która pokazuje, że sztuka może być jednocześnie piękna i głęboko osobista. Joanna Rajkowska, urodzona w 1968 roku w Bydgoszczy, jest autorką rzeźb, fotografii, rysunków, obiektów i instalacji, często tworząc dzieła w przestrzeniach publicznych. Jej najsłynniejszym dziełem jest 15-metrowa sztuczna palma na Alejach Jerozolimskich w Warszawie.
Pasaż Róży udowadnia, że Łódź potrafi przekształcać swoje ukryte przestrzenie w miejsca pełne znaczenia i piękna. To doświadczenie, które zostanie z Tobą na długo – nie tylko przez swoje wizualne piękno, ale przede wszystkim przez swoją emocjonalną głębię.
foto: Autorstwa Maciek Szostek – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=123966758
